Piszesz i chcesz wiedzieć, co myślą o tym inni? Zapraszamy!
więcej o nas

Aktualności



Oceniający

Jest nas wielu i różnimy się od siebie jak tylko można, więc z pewnością znajdziesz w naszym gronie osobę, która z przyjemnością oceni twojego bloga.
wybierz



Zgłoszenia

Chciałbyś zgłosić swój blog do oceny? Wystarczy umieścić swoje zgłoszenie w księdze zgłoszeń. Pamiętaj, aby przedtem przeczytać regulamin.
księga zgłoszeń

Kłopotliwe „tę” i „tą” – odmian zaimka wskazującego

1 marca 2015
Określenia oraz niekiedy potrafią być zmorą dla osób piszących. W końcu zaimka ten się nie odmienia! To o co to halo w przypadku rodzaju żeńskiego? 

Tak po prawdzie odmiana zaimka ta nie jest wcale skomplikowana. Zacznijmy jednak od początku. Czyli czym właściwie jest zaimek wskazujący? Zajrzyjmy do słownika PWN-u:

«zaimek wskazujący na przedmioty, cechy, osoby z otoczenia rozmówcy lub wspomniane wcześniej w tekście»

Wymieńmy sobie kilka dla lepszego zobrazowania:
  • to
  • tamto
  • taki
  • tu
  • ta
  • ten.
Pojawiło się też nasze bolesne ta. Zatem jaka jest zasada przy odmianie tego zaimka? Wystarczy spojrzeć na końcówkę wyrazu, który określamy. Zaimek ta ma dwa warianty odmiany: i . Trzeba wrócić do wiedzy podstawówkowej i przypomnieć sobie odmianę przez przypadki. Jako przykład weźmy sobie słowo sukienka.

M. sukienka (ta)
D. sukienki (tej)
C. sukience (tej)
B. sukienkę (tę)
N. sukienką (tą)
Ms. sukience (tej)
W. sukienko

Skoro przypomnieliśmy już sobie, o co chodziło z przypadkami, to teraz weźmy pod lupę odmianę w bierniku i w narzędniku. 

Biernik odpowiada na pytania: kogo? co?. W tej sytuacji: książkę. Dla lepszego zobrazowania przykład: kocham (kogo? co?) sukienkę. Ale… chyba tu czegoś brakuje? Zdanie brzmi łyso. Aż się chce dookreślić, o co chodzi. O którą sukienkę? Załóżmy, że zwykle noszę sukienki, a teraz rozmawiamy o takiej, którą niedawno założyłam:

Wczoraj miałam na sobie czerwoną. Kocham tę sukienkę.

Kogo? Co? Tę.
Zasada jest bardzo prosta. Wystarczy spojrzeć na końcówkę odmienianego słowa. Tutaj ostatnia jest litera , więc będzie tę. Ęę
Kolejna sprawa:

Kocham tę czerwoną sukienkę. 

Tutaj sytuacja odrobinę się komplikuje, bo mamy sekwencję ęąę. Trzeba jednak pamiętać, że zaimkiem wskazującym określamy rzeczownik, a zatem musimy dostosować się do niego. Co prawda przymiotnik będzie się kończył na , jednak nasz zaimek nie dotyczy słowa czerwoną. I, niestety, to samo w momencie, gdy nie chcemy w zdaniu nazywać przedmiotu, o którym mówimy:

Kocham tę czerwoną. 

Tutaj wciąż będzie . Dlaczego? Jak wspominałam wyżej, zaimek wskazujący odmieniamy tak jak rzeczownik. 

Ale jest przecież tą. No to kiedy używamy takiej odmiany? Przy narzędniku.

Narzędnik odpowiada na pytanie: kim? czym?.
Zmieńmy sobie tym razem rzeczownik. Książka. W narzędniku będzie to… książką! Skoro już to wiemy, weźmy sobie kolejny przykład:

Uderzyłam go książką.
Uderzyłam go tą książką.
Uderzyłam go tą grubą książką.

Tutaj na szczęście sytuacja jest dużo prostsza. Po pierwsze, odmienia się analogicznie do . Czyli zawsze, gdy rzeczownik ma na końcu literę , a zatem jest w narzędniku, to będziemy pisać zaimek . Po drugie sekwencja jest ą ą ą, więc nie trzeba się za bardzo głowić. Przyznam, że jeszcze nie spotkałam się, by ktoś powiedział lub napisał tę książką, więc nie będę takiego przypadku rozważać, ale gdybyście coś takiego zobaczyli: jest to błąd!

Problem pojawia się wtedy, gdy rzeczownik nie kończy się na literę -a, na przykład: kość, złość, mysz, noc. Tutaj również trzeba zerknąć na deklinację.

M. kość, złość, mysz, noc (ta)
D. kości, złości, myszy, nocy (tej)
C. kości, złości, myszy, nocy (tej)
B. kość, złość, mysz, noc (tę)
N. kością, złością, myszą, nocą (tą)
Ms. kości, złości, myszy, nocy (tej)

Spójrzmy na biernik. Niestety wygląda tak samo, jak mianownik, dlatego nie możemy posłużyć się prostą metodą wymiany -a na lub . Ale po poprzednich przykładach zorientowaliśmy się, że gdy używamy biernika, to na pewno będzie . Tak samo  tutaj. W przypadku narzędnika, co już akurat widać, napiszemy .

Podsumowując, deklinacja zaimka wskazującego zależna jest od odmiany rzeczownika przez przypadki. Przy bierniku, kiedy rzeczownik kończy się na , zaimek zawsze będzie . Jeśli zaś chodzi o narzędnik, gdzie końcówka to , używamy słowa . Nie dostosowujemy zaimka do przymiotnika, a zawsze do rzeczownika!

Przygotowała Dhaumaire

Źródła:
https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/te-czy-ta;2444.html


Brak komentarzy

Prześlij komentarz

Aktualności

Teksty zgłoszone w 2017: 2
Stan poczekalni: 16/21
Czekamy na twoje zgłoszenie!
Szablon stworzony przez Agatę
Zgłoś tekst i spróbuj swoich sił!
21.03.2019 najlepsi autorzy
otrzymają nagrody! – [KLIK]

Ankieta

Ankieta ewaluacyjna WS

Archiwum

Oceniający

© Design by Agata from Król Trefl & WioskaSzablonów
Script ScrollToTop | Icons made by Freepik from www.flaticon.com is licensed by CC 3.0 BY.